İstiklal Harbi Şehitlik Müzesi / Ahmet Kik
Konya’da yeni açılan ve çok ilginç bir müzeyi gezme imkanı buldum. Gerçekten el emeği olan güzel bir çalışma. Ayrıca şehitlerimizin isminin yazılması yeni nesillere aktarılması önemli.
Ana Yaklaşım;
Mevlana Müzesi ile başlayan İstiklal Harbi Şehitliği ile devam ederek Mevlana Kültür Merkezi ile bütünleşen tarihsel ve kültürel bölgenin, Üçler Mezarlığı giriş noktası yaya aksının başlangıcıdır. Bu alanda kademeli dekoratif süs havuzu ve satış reyonları bulunmaktadır.
Bayraklı Yol;
Ana yaklaşım alanının devamında, iki yönlü dekoratif havuz bulunan ve 32 bayrak direğinden oluşan bölümdür. Bu bayrak direklerinden 16’sı tarihte kurulan Türk Devletlerini; Büyük Hun İmparatorluğu (M.Ö.204- M.S.216, Kurucusu Mete Han), Batı Hun İmparatorluğu (48-216, Kurucusu Panu), Avrupa Hun İmparatorluğu (375-454, Kurucusu Attila), Ak Hun İmparatorluğu (420-562, Kurucusu Ahsuvar), Göktürk İmparatorluğu (552-745, Kurucusu Bumin Kağan), Avar İmparatorluğu (565-835, Kurucusu Bayan Kağan), Hazar İmparatorluğu (651-983, Kurucusu Hazar Han), Uygur Devleti (745-1338, Kurucusu Kutluğ Bilge), Karahanlılar Devleti (940-1040, Kurucusu Satuh Buğra Han), Gazneliler Devleti (962-1183, Kurucusu Alp Tekin), Büyük Selçuklu Devleti (1040-1157, Kurucusu Selçuk Bey), Harzemşahlar Devleti (1097-1231, Kurucusu M.Harzem Şah), Altınordu Devleti (1236-1502, Kurucusu Batur Han), Büyük Timur İmparatorluğu (1368-1501, Kurucusu Timur), Babür İmparatorluğu (1526-1858, Kurucusu Babür Şah), Osmanlı İmparatorluğu (1299-1922, Kurucusu Osman Bey) temsil etmektedir. Karşılarında ise 16 adet Türk bayrağı bulunmaktadır.
Karşılama Kubbesi;
Selçuklu ana giriş kapısı ile bayraklı yol arasında yer alan karşılama kubbesi özel motif taş işçiliği ile bezenmiştir. Selçuklu mimarisi tarzındaki kubbe kompleksin anıtsal bölümlerinden biri olup, aynı zamanda yürüme yolları için toplanma noktası özelliği taşımaktadır. Hemen yan tarafında bulunan arkatlı yolda ana yürüme aksıyla birleşen yeni bir yürüme alanı oluşturmaktadır ve geçiş kapısı özelliğindedir. Selçuklu kapısı, karşılama kubbesi, arkatlı yol ve Üçler Mezarlığının sınırladığı alan aynı zamanda bir toplanma ve tören alanı olarak planlanmıştır.
Selçuklu Giriş Kapısı;
Konya’nın tarihi dokusuna uygun olarak Selçuklu tarzında taş kaplama, özel taş oyma desenler, kündekari ahşap işçiliği ve girişin sağ ve solunda 2 adet selsebil ana giriş kapısını oluşturmaktadır. Giriş kapısı üzerindeki taş oyma Selçuklu Mukarnası girişin anıtsal görünümünü tamamlamaktadır. Şehitliğe 5 bin parçadan oluşan kündekari yapımı kapıdan girilmektedir. Kapıda bir tek çivi, menteşe bulunmamaktadır.
Giriş Avlusu;
Sekizgen Selçuklu kubbesinin altında oluşan avlu mermer, traverten ve özel alçı süsleme sanatının ön plana çıktığı bir alan özelliğindedir. Alçı süsleme ve boyama işleri Özbek uzmanların titiz çalışmaları ile gerçekleştirilmiştir. Avluda bulunan 4 özel cam mozaik tabloda, Atatürk ve silah arkadaşları, Türk bayrağının doğuş kompozisyonunu, Kurtuluş Savaşı canlandırması ve Türkiye haritası bulunmaktadır. Şehit isimlerinin bulunduğu panoların bir bölümü giriş avlusunun duvarlarında bulunmaktadır.
Şehitlerimizin isim ve kayıt bilgilerinin yazıldığı özel panoların bulunduğu avluda malzeme olarak ahşap ve taş işçiliği ön plana çıkmaktadır. El işçiliği oyma ahşap kolonların ve kaplamaların büyük bir bölümü Özbekistan’da yapılarak montajları Özbek ekiplerle gerçekleştirilmiştir. Bunun yanında Konya ile bütünleşen kündekari ahşap işçiliği asma tavanlarda özenle kullanılmıştır. Avlunun ortasında 42 metre yüksekliğinde 12 metreye 8 metre ölçülerinde Türk bayrağı bulunmaktadır. Avludan müzeye ve gaziler lokaline geçiş kapısının sağ ve sol bölümlerinde cam mozaik Türk bayrağı, panolar üzerinde İstiklal Marşı dizeleri ile Atatürk’ün Türk Gençliğine Hitabı bulunmaktadır.
Müze Bölümü;
460 metrekare kapalı alandan oluşan müze; Kurtuluş Savaşı ve savaş yıllarını anlatan özel maket ve figürlerden oluşmaktadır. Müze duvarları konularla bütünleşen yağlı boya tablolarla tamamen kaplıdır. Mekanın atmosferini tamamlayıcı ses sistemleri kurulmuş olup bu sayede ziyaretçilere kendilerini farklı bir zamanda hissetmeleri amaçlanmıştır. Müzede havalandırma, ısıtma ve soğutma sistemleri oluşturulmuştur.

