Hiperbarik Oksijen Tedavisi Alternatif Tıp Değildir / Uzm. Dr. Ertunç Türbedar
Hiperbarik Oksijen Tedavisi (HBOT), tıbbi bir tedavi yöntemidir; ve tıbda kullanıldığı hastalıkların çeşitliliği ile ciddi bir umut kaynağıdır. HBOT geçmişte dalgıçların karşılaşabildiği vurgun hastalığının tedavisinde keşfedilmiş ve günümüzde çok farklı birçok hastalığın tedavisinde de, ya ana tedavi ya da destek tedavisi olarak kullanılmaya başlanmıştır. Tıbbın alternatifi yoktur; ancak hastalıkların tedavisinde kullanılan birincil ve ikincil yöntemler vardır. HBOT da bu yöntemlerin her ikisinde de yer almaktadır. Yurtdışında olduğu gibi, ülkemizde de HBOT uygulamaları henüz daha yeni yeni gerçek yerini bulmaktadır.
Ölümcül olabilen şofben veya kömür gazı (karbon-monoksit) zehirlenmesinde, hayat kurtarıcı bir tıp yöntemi olduğu gibi, aynı zamanda koma öncesi CO zehirlenmelerin de gelecekteki psikiyatrik ve nörolojik sekelleri engelleyici acil bir tıp uygulamasıdır. HBOT’un en önemli acil tıp uygulamalarından diğer ikisi de göze giden damarların etkilenmesiyle ortaya çıkan ani görme kaybı ile iç kulağın etkilendiği ani işitme kaybıdır. Ayrıca doğum sırasında oksijensiz kalabilen yenidoğan ve kalp krizi sonrası 5 dakikayı geçen beynin oksijensiz kaldığı anoksik ensefalopatilerde çok ciddi bir tedavi yöntemi olduğu halde, maalesef göz ardı edilmektedir. Bütün bu yukarıda söylediğimiz acil durumlarda, zamanında hastaların tedaviye alınmasının yanında; HBOT uzmanlarının ve merkezlerinin ülkemizde yetersiz sayıda olması ise ayrı bir engeldir.
Hiperbarik, yüksek basınç demektir. Halk arasında ve bazen sağlıkçılarda bile ne yazık ki, ozon tedavisi ile karıştırılmaktadır. Oysaki tedavi yöntem cihazları ve uygulamaları tamamen farklıdır. HBOT sırasında hastalar, belli bir özellikte yapılmış tek veya çok kişilik basınç odalarına alınmakta ve rahatsızlıklarına göre belirlenmiş sürelerde % 100 oksijen solutulmaktadır. Bu tedavi sırasında iki temel esas vardır; basıncın doğrudan etkisi ile 16 - 20 kat çözünen oksijenin etkisi.
Hiperbarik Oksijen Tedavisi günümüzde en çok geçmeyen zor yaralarda ve kemik iltihaplarında kullanılmaktadır. Bu yaralarda, arteriyel - venöz yetmezliğe veya kaza sonrası vuruk incinmeye bağlı yaraların yanında, en çok şeker hastalarının ayak yaraları başı çekmektedir. Bu zor iyileşen yaralarda, çok özel olarak yapılan günlük pansumanların ayrı bir önemi vardır. Yani hiperbarik tıp uygulaması aynı zamanda dahiliye, ortopedi, kalp-damar cerrahisi, enfeksiyon hastalıkları, radyoloji, cildiye, plastik cerrahi gibi tıp alanları ile multidisipliner bir yaklaşım tarzında dirsek teması çalışmaktadır. Eğer bu çalışmada herhangi bir aksaklık olursa, yara bakımı anlık yöntemlerle geçiştirilmekte ve dolayısıyla bazen erken çözüme gidip, organ kaybına sebep olmaktadır.
HBOT uygulanan hastalıkların yara bakımında etkilidir. Bu konuda çalışan Hava ve Uzay Hekimleri ile Deniz Su Altı Hekimleri pansuman yöntemlerine ayrı bir ilgi duymaktadırlar.
Hiperbarik Oksijen Tedavisinin öneminden kısaca söz ettiğimiz bu makaleyi, çarpıcı başka bir konu ile bitirmek istiyorum. Yara bakımına gönülden kendini vermiş, enfeksiyon, cildiye, ortopedi, plastik cerrahi gibi bütün uzman hekimlerin belki de ortak düşüncesi şudur; gelecekte bu konunun önemi ve ayrıntıları daha iyi anlaşılacak ve YARA BAKIMI BİLİM DALI BAŞKANLIĞI kurulacaktır.
Diğer Röportajlar
