Her Saçın Bakımı Kendine Özel / Trikolog Burcu Çayözü
Trikoloji nedir?
Trikoloji, saç ve saç derisi ile ilgili sorunların teşhisinde ve çözümünde uygulanan bilimsel yöntemler bütünüdür. İlk olarak 1900’lü yılların başında İngiltere’de doğan bu bilim dalı bugün pek çok ülkeye yayılmıştır.
Saç dökülmesinin başlıca sebepleri nelerdir?
Saç dökülmesinin başlıca sebeplerinden biri, genetik saç dökülmesidir. Erkeklerin yaklaşık %95’inin saç kaybının altında, genetik altyapı yatar. Bunun yanısıra özellikle kadınlarda demir eksikliğine bağlı kansızlık, tiroit problemleri, hormonel düzensizlikler, beslenme bozuklukları, saç derisi problemleri ve stres, saç dökülmesine sebep olan diğer faktörler olarak öne çıkar.
Erkeklerde saç kaybının kadınlara oranla daha fazla olmasının nedenleri nelerdir?
Genetik dökülme, saç derisinde, erkeklik hormonu olan Testosteron ve 5 Alpha Reductase enziminin birleşmesiyle oluşan DHT adını verdiğimiz bir yıkıcı hormonun oluşmasıyla meydana gelir. Kadınlarda testosteron hormonu az miktarda salgılandığından ve kadınlık hormonu östrojen baskın olduğundan kadınlarda bu hormon belirli şartlar dışında oluşmaz. Kadınlık hormonu olan östrojen, saçların daha uzun ömürlü, sağlıklı ve güçlü olmasını sağlar. Bu yüzden kadınların saçları erkeklere nazaran daha sağlıklıdır. Fakat kadınlarda da hormonel düzensizlik, yumurtalık kistleri veya yoğun stres sonucu DHT oluşup saçları, genetik altyapılı olarak dökebilir.
Son yıllarda erkek ve kadınlarda saç dökülmesinin fazlalaştığını görüyoruz. Bunu neye bağlıyorsunuz?
Stres faktörü ve beslenme şeklinin değişmesini en önemli nedenler olarak sayabiliriz. Hem kadınların hem de erkeklerin yaşam koşulları gereği stresli bir hayatları var. Bu; vücutta daha fazla testosteron salgılanıp saçın genetik altyapılı olarak dökülmesine, saç derisinin daha çok yağlanıp gözenekleri tıkamasına ve saç derisinde gerginliğe neden olup saçın yeterince besin ve oksijene kavuşamamasına neden oluyor. Özellikle kadınlardaki saç dökülmelerinde her geçen yıl artış gözlemliyoruz. Bunun en büyük nedeni, kadınların hem iş hayatında erkekler kadar yoğun çalışıp hem de ev ve çocuklarla ilgili sorumluluklarını yerine getirirken fiziksel ve duygusal stres yaşaması. Vücut, yaşadığı bu durumlarla baş edebilmek için daha çok testosteron salgılamaya başlıyor ve genetik yatkınlık da varsa kadın saç kaybediyor. Yine kadınlar arasında sağlıksız diyet ve beslenme eğilimleri kansızlık gibi problemlere neden olup saç dökülmelerini artırabiliyor.
Saçın büyüme ve dökülme evrelerinden bahsedebilir misiniz? Hangi evrelerde müdahale gerekebilir?
Saçımız büyüme (anajen), geçiş (catagen) ve dökülme (telojen) evrelerinden oluşur. Her bir saç telinin ortalama 5 yıl ömrü vardır ve ömrünü tamamlayan saçlar, saçın besin kaynağı olan kılcal damar sisteminden ayrılarak geçiş ve dökülme evrelerini yaklaşık 100 günde tamamlayarak dışarı atılır. Yani bugün döktüğümüz saçlar aslında yaklaşık 3 ay önce dökülme yoluna girmiş olan saçlardır. O yüzden yoğun dökülmeler gözlemlendiği zaman, müdahale edebilmek için öncelikle dökülmeye neden olan faktörler, dökülmenin başlamasından 3-4 ay öncesini de kapsayacak şekilde araştırılmalıdır.
Saç dökülmesine nasıl bir çözüm sunuyorsunuz? Dökülen saçları çıkartmak için bir tedavi sunuyor musunuz?
Saçlarımız yaşam döngüsü itibariyle her gün bir miktar dökülür ve yerine yeni saçlar gelir. Saç kaybına neden olan; günlük döktüğümüz saç miktarı değil, bu saçların yerine zamanla ince ve tüy gibi saçların gelmesidir. Biz öncelikle 1 saatlik ücretsiz bir analizle saç ve saç derisini inceleyerek, saçın zayıflamasına neden olan faktörleri ortaya çıkarıyoruz. Sonrasında saçların zayıflamasını önleyecek ve incelmiş saçların tekrar kalınlaşmasını destekleyecek ürünlerle bir tedavi sunuyoruz. Fakat maalesef tamamen açılan bölgelerden saç çıkartmak mümkün değil.
Saç neden yağlanır ve yağlı saçlardan kurtulmak için neler yapılmalıdır?
Saçımızın, içinde büyüdüğü gözeneklere bağlı bulunan yağ bezleri vardır ve bunlar saç derimizde tüm vücudumuzda olduğundan daha fazla miktarda bulunurlar. Bu yüzden saç derimiz tüm cildimizden daha fazla yağlanmaya yatkındır. Bazen de stres ve hormonel değişiklikler sebebiyle saç derisi daha fazla yağlanır. Yağlanmayla mücadele etmenin en basit yolu saçları günlük olarak yıkamaktır.
Saçtaki kepek ve pullanmaların sebebi nedir, çözümü nedir?
Kepek, saç derisinde biriken ölü deri hücreleridir. Bazı kişilerde daha fazla oluşabilir. Bunun sebebi genetik yatkınlık olabileceği gibi, aşırı yağ üretimi, cilt yüzeyinde Malassezia adı verilen mantarın çoğalması, egzama veya sedef, kötü beslenme, sağlıksız saç derisi ve kullanılan bir ürüne alerjik reaksiyon sonucu da olabilir. Kepek problemi yaşayan kişiler için en basit yöntem kepek şampuanı kullanmak olacaktır. Fakat kepekle birlikte ciltte kaşıntı, kızarıklık ve yaralar da oluşuyorsa uzman yardımı almak ve daha etkili ürünler kullanmak gerekir. Bu konuda dermatologların önereceği ilaçlar veya bizim analiz sonunda önerebileceğimiz dermo-kozmetik çözümlerimiz alternatif olabilir.
Sağlıklı vücut için beslenmenin önemini biliyoruz. Saçlar için de aynı şey geçerli olsa gerek, sağlıklı saçlar için nasıl beslenmeliyiz?
Saç, gerçekten vücudun barometresi gibi işler. Özellikle kadınlarda bazı sağlık problemleri saç problemlerini de beraberinde getirir. Bunlardan en öne çıkanı demir eksikliğine bağlı kansızlıktır. Bu yüzden beslenmemize dikkat etmek çok önemlidir. Saçımız protein zincirlerinden oluşur. O yüzden günlük beslenmemizde muhakkak protein, demir, B12, folik asit, çinko gibi vitaminleri içinde barındıran besinlere ağırlık vermeliyiz. Bu besinler; protein yönünden zengin kırmzı et, B vitamin grupları, özellikle “Biotin” içeren tahıllı gıdalar, ciğer, yumurta, soya ve mayalı yiyecekler; içeriğinde Omega3 yağ asitleri, B12, demir barındırması sebebiyle balık; demir, çinko ve protein içeren baklagiller; yüksek oranda selenyum, çinko ve faydalı yağ asitleri içeriği sebebiyle kuruyemişler olarak sayılabilir.
Mevsimlere göre saç bakımı nasıl olmalıdır?
Kışın cildimiz daha çok kurur ve kepek, kabuklanma ve yağlanma tarzı şikâyetler de buna paralel olarak artabilir. Bunu önlemek için kepeğe ve yağlanmaya yönelik şampuan ve ürünlerin kullanılması doğru olacaktır. Ayrıca kışın saçlarımız, nem kaybından ve giysilerimizdeki statik elektrikten dolayı daha çok elektriklenir. Bunu önlemek için saçımıza muhakkak nem sağlayan saç kremi ve maskeler uygulamamız gerekir.
Yazın deniz ve havuz sonrası saçları durulamamız, havuzdaki kimyasallar ve deniz tuzunun zararlarından saç ve saç derimizi korumaya yardımcı olacaktır. UV ışınlarının da saçımızı kurutucu etkisini göz önüne alarak, yine bu dönemde maske ve durulanmayan saç bakım kremleriyle saçın elastikiyeti ve parlaklığı artırılabilir.
Piyasada saçlar için birçok bitkisel, kimyasal ürünler var. Saç için doğru olan ürün nasıl seçilmeli?
Burada önemli olan kişinin gerçekten ihtiyacına yönelik bir ürün kullanmasıdır. Maalesef herkesin saç ve saç derisi yapısı farklıdır. O yüzden problemler de birbirinden farklılık gösterir. Arkadaşınızın kullanıp memnun kaldığı bir üründen siz memnun kalmayabilirsiniz, çünkü probleminizin kaynağı tamamen farklı olabilir. Pek çok kişi bir ürün kullanıp memnun kalmadığında ürünü kötülüyor. Fakat fayda görememesi sadece kendi problemine uygun bir ürün kullanmamaktan kaynaklanıyor olabilir. Bu sebeple saç ve saç derisi sorunu yaşayan kişi öncelikle bunun kaynağını araştırmak üzere bir uzman desteği almalıdır.
Şimdi sıralayacağımız bilgiler, bildiğimiz ama doğru olmayan bilgilerdir:
1. Saçı çok sık yıkamak daha çok saç dökülmesine sebep olur.
2. Saçı kazıtmak saçı daha kalın çıkarır, dökülmeyi önler.
3. Şapka takmak, başörtü kullanmak saçın hava almasını engeller, dökülmeyi artırır.
4. Baba kel ise oğlu da kesin kel kalacaktır.
5. Yağlı saçlar daha çok dökülür.
6. Jöle, köpük, sprey saç döker.
Bunlar maalesef çok sık duyduğumuz cümlelerdir. Neyse ki doğruluk payları yoktur.
Saçları ne kadar zaman aralıkla yıkamalıyız?
Saç yıkama sıklığı saçın tipine göre belirlenmeli. Eğer kişi yağlı bir saç derisine sahipse her gün, kuru bir saç derisine sahipse 2 veya 3 günde bir yıkaması yeterli olacaktır. Saçını uzun kullanan ve boya, maşa, fön, perma gibi işlemler yaptıran kadınların şampuan sonrası ayrıca saç kremi kullanmaları gerekir. Böylece saçlarının kuruyup yıpranmasını önleyebilirler.
Saç boyası tercih ederken nelere dikkat etmeliyiz?
Boyalar, saç kökümüze zarar verip dökülme oluşturmuyor. Fakat saç tellerinin kırılıp kopmasına neden olabiliyorlar. Saç boyalarında çok açık renklerden kaçınmak gerekiyor, zira açıcılar saçta ciddi yıpranma ve kırılmalara neden olabiliyor. Bunun yanısıra, ağırlıklı olarak dip boya kullanmak, 3-4 boyamada bir tüm saça boya uygulamak da saçı korumaya yardımcı olabilir.
Sağlıklı saçlar için neler yapmalıyız?
Saç ve saç derimize uygun şampuan kullanmak, saçımızı temiz tutmak, çok sık veya kimyasal işlem uygulamaktan kaçınmak, dengeli beslenmek, sağlıklı saçlar için üstümüze düşenler olarak sıralanabilir.
Diğer Röportajlar
