Günümüzde Artış Gösteren Kalp Hastalıkları / Kardiyolog Yusuf Yakar
Kalp hastalıkları kendisini hangi şikayetlerle göstermeye başlar? Her göğüs ağrısı kalp hastalığı sinyali midir?
Her göğüs ağrısı kalp ağrısı değildir. Ancak kalp ağrısı olma riski de ayrıca vardır. Tipik kalp ağrısı genellikle efor ile veya yemek yedikten sonra açığa çıkar. Dinlenme ile de geçer. Göğüs ağrısı ile birlikte beraber; boyun bölgesine, mideye, alt çeneye, sırta, özellikle sol kola ve her iki kola vurabilir. Göğüs ağrısı 30 sn. ile 30 dk. arasında sürer. Bunlar kalp krizi öncesi ağrılardır. Kriz esnasındaki ağrılar devamlılık arz eder ve ağrılar geçmez; ayrıca hasta çok rahatsızlık duyar. Kriz öncesi ağrılara, geçici süre terleme ve halsizlik eşlik eder. Hastanın diyabeti varsa göğüs ağrısı olmaz ve nefes darlığı eşlik eder. Kriz öncesi kalp ağrıları % 5 oranında istirahatte olur. Ağrı tipik ise hasta direk koroner anjiyografiye gönderilir, atipik göğüs ağrısında ise bazı ileri tetkikler yapılır. Efor testi, myokard perfuzyon sintigrafisi vs. yapılır.
Kalp krizi nedir? Kalp krizi riski en çok hangi durumlarda baş gösterebilir? Bu konuda nelere dikkat edilmesi gerekir? Kalp Krizi geçiren bir kişiye yapılacak ilk müdahaleler nelerdir?
Kalp krizi geçiren hastada şiddetli göğüs ağrısı olur ve bir önceki söylediğim yerlere yayılım gösterir. Hastada soğuk soğuk terleme olur. Bu durumda hastaya hemen aspirin çiğnetilir. Ambulansla en yakın hastaneye kaldırılır. EKG’ de değişiklik olur. Hastaya, hastanede damar açıcı çeşitli ilaçlar uygulanır. İmkân varsa direkt koroner anjiyografi sonrasında, parça veya acil koroner bypass ameliyatı yapılır. Böylelikle hastanın hayatı kurtarılır.
En sık görülen kalp rahatsızlıkları hangileridir?
En sık görülen kalp rahatsızlığı koroner damar hastalıklarıdır. Kalp kapak hastalıkları, kalp yetmezliği, kongenital kalp hastalıkları, aort damar hastalıkları ve pulmoner damar hastalıklarıdır.
Hipertansiyon ya da tansiyon yüksekliği nedir? Tedavisi söz konusu mudur? Dikkat edilmezse tehlikeleri nelerdir?
Hipertansiyon kan basıncının istirahatte 3 ölçümde 140/85 mmhg’ı geçerse tanı alır. Tedavisinde ilk önce az tuzlu diyet ve bol kireçsiz su içmesi öneriler. Bazen hasta bu tedaviye cevap verir. Bu diyet tedavilerine cevap vermezse ilaç başlanır. Hipertansiyonun % 95 nedeni bilinmez. Primer hipertansiyondur. Geri kalanı sekonderdir. Altta yatan başka bir hastalık vardır. Hipertansiyon tedavi edilmezse beyin kanaması, beyin damarı tıkanmasına bağlı felç gelişir. Kalp damarı tıkanıklığı yapar. Vücudun her yerindeki damarlarda tıkanıklık ve genişleme(anevrizma) yapar. Anevrizma patlarsa ölümcül sonuçlar ortaya çıkar.
Kolesterol nedir, neden önemlidir? Kolesterolün hangi düzeylerde olması uygundur?
Kan kolesterol değerinin 200 mg/dl’i geçmesine “hiperkolestoremi” denir. İlaç tedavisi kötü kolesterol (LDL)değerine göre yapılır. Koroner arter hastalığı varsa, LDL 100 mg/dl’den yüksekse; ikiden fazla risk faktörü varsa 130mg/dl üzerinde, hiçbir risk faktörü yoksa 160/ mg/dl üzerinde tedavi başlanır.
Kalbin sağlığını koruma noktasında neler yapılmalıdır? Kalbe faydalı olduğunu düşündüğünüz tavsiye besinler veya gıdalar var mıdır? Kalp hastalığı olanlar ne tip egzersizler yapmalıdır?
Kalp hastalıklarından korunmada diyet ve egzersiz önemlidir. Yağlı yemek yememeli. Kışın kış yemekleri, yazın yaz yemekleri yenmeli. Hormonlu yiyeceklerden uzak durmalı, bitkisel ağırlıklı ve yemeklerde zeytinyağı ağırlıkta sıvı yağlar kullanılmalı, makarna ve pilavlarda tereyağı kullanmalı. Doymuş yağlar kullanmamalıyız. Egzersiz de önemlidir. Yürüme tarzı egzersiz en ideali olanıdır. Kalbi yoracak şekilde olan egzersizlerden kaçınılmalı. Bazen büyük egzersizler kalp krizine neden olabilir.
Bacaklarda, özellikle gün sonlarında şişme olması kalp hastalığının bir belirtisi olabilir mi?
Ayaklardaki şişme genellikle ayak damarlarındaki dolaşım bozuklukları ve varislerden olmaktadır. Ayakta fazla durmak buna neden olur. Buna yönelik ilaç tedavisi ile sorun çözülür. Ayaklardaki şişme nedeni kalp, böbrek ve karaciğer yetmezlikleri olabilir. İlaç tedavisi ile düzelme sağlanır.
Kalbimizi koruyalım çerçevesinde son olarak neler söylemek istersiniz?
Son olarak da kap hastalıklarından korunmada sigara ve alkolden uzak durulmalı. Bol bol yürüyüş yapmalı. Hiperkolestoremi, diyabet ve hipertansiyon tedavi altına alınmalı.
Verdiğiniz bilgiler için teşekkür ediyoruz. Çalışmalarınızda başarılar dileriz.
Ben teşekkür ederim.
