Çocuk Cinsel Eğitiminin Ana Unsurları / Uzman Psikolog Handan Coşkun
Ergenliğe giden yolda cinselliğe dair problemlerin çocukluğa dayalı bir kökeni olduğunu düşünebilir miyiz? Nasıl?
Elbette bunu söylemek mümkün. Çocukluk çağı yaşantıları ergenlikte ve yetişkinlikte yaşadığımız birçok sorunda etkili olduğu gibi cinsellikle ilgili sorunlarda da etkili olabilir. Cinsellikle ilk nasıl karşılaşıldığı, cinsel merakın giderilip giderilmediği ya da ne şekilde giderildiği, anne-baba cinselliğine bir şekilde şahit olmak ergenlik ve yetişkinlikte cinsellikle ilgili sorunlarda bakabileceğimiz noktalardır.
Çocuk cinselliği de bir eğitim sorunu ise çocuğun cinsel eğitiminin ana unsurlarında neler var? Örneklerle açıklar mısınız?
Öncelikle şunu belirtmek gerekiyor ki cinsel eğitim, temeli ailede verilmesi gereken iki önemli eğitimden biridir. Diğeri de din eğitimi zaten. Bu iki konu anne ve babanın başkasına bırakamayacağı kadar kritik iki konudur. Bu iki konunun temel, çocuğun bağ kurduğu, yanında en güvende hissettiği anne ve baba tarafından verilmelidir. Sonrasında üzerine konulacak bilimsel bilgi, akademik bilgi ancak öğretmene, hocaya, kitaplara bırakılabilir.
Peki aile cinsel eğitimin temelini verirken, nelere dikkat etmeli?
En önemlisi bu eğitimde korkutma, utandırma ve iğrendirme olmamalıdır. Anlatırken ve öğretirken bu duygular tetiklenmemelidir. Mesela cinsellikle ilgili soru getiren çocuğa, “Bunlar ne biçim sorular, senin yaşına uygun değil!” tepkisi onu utandıracak, bu merakı yüzünden kendini suçlu hissedecektir.
Diğer önemli bir nokta, çocuğa bilgi verirken yaşından ve hazır bulunuşluğundan fazla ya da eksik bilgi vermemek. Bu yüzden önce çocuğun ne kadar bildiği sorarak öğrenip sonra sorularını cevaplamak ya da konuyu anlatmak daha doğru olacaktır.
Çocuklukta cinsellik adına bazı tehlikelerden koruyucu yönlendirmeler olmalı… Bu konuda neler söylenebilir?
En temel yönlendirme anne ve babanın çocuğa merak ettiği, aklına takılan her şeyi doğrudan anne ve babasına sorabilme rahatlığını vermesidir. Bu konuda çocuğa zaman zaman hatırlatma yapılmalıdır. “Aklına ne gelirse gelsin; ayıp, günah, saçma vs. rahatlıkla bana sorabileceğini biliyorsun değil mi?”
İkinci olarak temel mahremiyet eğitimini özenle vermek gerekir. Beden mahremiyetinin ayrıca altı çizilmeli, bedenin değerli olduğu ve korunması gerektiği de anlatılmalıdır.
Kız ergenlerin cinsel gelişiminde nelere dikkat edilmeli?
Cinsel gelişim diğer tüm gelişim alanları gibi doğal bir şekilde ilerler. Biz ancak bu gelişimi sekteye uğratabilecek şeylere dikkat etmeliyiz. Mesela cinsel içeriğe yoğun bir şekilde maruz kalması, TV, internet ve pornografik içeriği olan kitaplar yoluyla. Buna akranlarından dinlediklerini de eklemek gerekir. Buralardan alacağı yanlış mesajlar normal cinsel gelişimini sekteye uğratabilir. Söz gelimi erken yaşta cinsellik yaşayan gençleri konu edinen hikâyeler okuması, onun yaşından önce ve doğru olamayan şekilde cinselliğe yönlendirebilir. Vaktinden önce bir arayışa girebilir.
Ya da erkekler tarafından gelen cinsellik davetine olumsuz cevap verdiğinde dışlanan bir kızı konu edinen bir film izlediğinde bu tür bir davet karşısında kendini güçsüz hissedebilir.
Erkek ergenler, erişkin cinselliğine ya da evliliğe giden yolda nelere dikkat etmeli?
Erkek ergenler için bu konu daha da kritiktir. Çünkü maalesef cinsel içeriğe ulaşma, pornografik görüntüye maruz kalma açısından erkek çocuklar, kız çocuklardan daha fazla eğilimlidir. İstatistik olarak sabitlenen bu bilgi bize erkek çocukların cinsel eğitimlerine daha dikkat etmemizi söylemektedir.
Erkek ergenler özellikle pornografik içeriklerden cinselliği yanlış öğrenip yetişkinlikte eşlerinden bu yanlış cinselliği bekleyebilmekte. Hatta yetişkinliğe gelmeden ergenlikte, bu tür bir cinselliği kendine hak olarak görebilmekte.
Her şeyin farkında olan bir ergen dahi olsa, bu içerikler yüzünden aşırı uyarılabilir ve bildiklerinin, değerlerinin aksine eylemlerde bulunabilir.
Bir diğer nokta ise bu içeriklerin bağımlılık yapması. Pornografi bağımlılığı diye bir gerçek var. Ve bu bağımlılık kişi evlendiğinde bile devam edebiliyor. Bu eşiyle olan doğal, helal cinsel hayatını da olumsuz etkileyebiliyor.
Erkek ergenlerin bu konuda bilinçlendirilmesi, bu tür görüntülere maruz kalmamaları için internet kullanımında güvenlik ayarlarının yapılması gerekir.
Ergenlerde homoseksüel eğilimlerin altında yatan eğitim sorunları ya da sosyo-psikolojik sebepler nelerdir? Doğru ve onurlu bir cinsellik insana neler kazandırır?
(Bu sorunun cevabı çok geniş. Doğru anlaşılsın diye 4 saat eğitim yaptığımız bir soru bu yüzden yazacağım cevap yeterli olmayacaktır.)
Bu konuda eğitim sorunundan çok ilişki sorunları etkili. Anne ve baba ile yani hayatındaki en temel kadın ve erkek figür ile kurulan ilişki bu cinsel kimlik ya da cinsel yönelim ile ilgili sorunlarda etkili olabiliyor. Erkek çocuğun babayla sağlıklı özdeşim kurması, kız çocuğunun anneyle sağlıklı özdeşim kurması sorunun ortaya çıkmaması için çok önemli etkenler.
Bunun yanı sıra cinsellikle yanlış tanışma, cinsel taciz ya da istismara maruz kalma gibi travmatik durumlar da etkili olabilmekte.
Ancak şunu belirteyim, günümüz cinsel kimlik ve cinsel yönelim sorunlarının çoğunda lgbt hareketinin popüler olmasının etkisi var. Bu hareketin yoğun propagandasına maruz kalmak da ergenleri etkileyebiliyor.
Ergenlere doğal, normal, sağlıklı ve helal cinselliğin bu olmadığı ergenlikle birlikte anlatılmalı. Onları özellikle 7. sınıftan itibaren bu propagandaya karşı güçlendirmeli. Bunun için de önce yetişkinler bilinçlendirilmeli. Ne yazık ki bu konu uzun süre konuşulmamış, görmezden duymazdan gelinilmiş, kötülüğü yaymak endişesiyle mevzu dahi edilmemiştir.
Hâlbuki biz gözümüzü kapatıp, kulaklarımızı tıkayıp, dilimizi de bağlayarak yıllar geçirirken propaganda devam etti ve çocuklarımız kötülüğün en kötüsüne dahi maruz kaldılar, savunmasız kaldılar.
Diğer Röportajlar
