Beslenme Çantasında Hazır Gıdaya Yer Vermeyin/ Beslenme ve Diyet Uzmanı Ayşe Didem Güler Avcı

Yaşamın her evresinde beslenmenin önemi büyükken, gelişme çağında bu önem daha da artmaktadır. Gelişme çağındaki çocuğun yeterli ve dengeli beslenmesi okul performansını, sağlıklı bir birey oluşunu, ilerleyen dönemlerde kaliteli ve sağlıklı bir hayat sürmesini etkileyecektir.

Hayatın ilk yıllarından itibaren çocuğun doğru beslenme alışkanlıkları kazanması için doğru adımlar atmak gerekir. Genellikle düzgün bir beslenme alışkanlığından sonra okul çağı başladığında çocuğun yeme alışkanlıkları değişmeye başlar. Okul kantininde ayakta sağlıksız atıştırmalıklar çocuk için daha cazip hale gelir. Özellikle tam gün okulda geçiren çocukların, beslenmeleri için doğru bir tercih yapmaları mümkün olmaz. Ve beslenme konusunda bazı hatalar yapılır. Örneğin vitamin ve mineral takviyesi sağlayan, aynı zamanda tokluk hissi veren sebze ve meyve grubunun yeterli tüketilememesi, yüksek şeker ve yağ içeriğine sahip abur cubur olarak tabir ettiğimiz gıdalara yönelim, hazır meyve suları, asitli içeceklerin tüketiminin artması başlıca yapılan hatalardır. Bu durumun önüne geçmek için, evde hazırlanan sağlıklı atıştırmalık ya da ana öğünler birer kurtarıcı olarak görülebilir. Sağlıklı atıştırmalıklar çocuğunuzun kantinden sağlıksız gıdaları almasını önler. Hazırlanan beslenme çantası obezite-zayıflık gibi problemlerin de önüne geçer. Aynı zamanda günlük gereken ihtiyacı en doğru şekilde tamamlayarak gelişme çağına katkıda bulunur. Sağlıklı bir bünyeye sahip çocuğun okul başarısı da olumlu yönde etkilenir. Bu şekilde zamanla sağlıklı beslenme alışkanlığı kazanılarak, yetişkinlik döneminde devam etmesi mümkün olur.

Beslenme çantasını hazırlarken dikkat etmemiz gereken konular da vardır. Özellikle bozulabilecek gıdalar çantaya eklenmemelidir. Yine çok sık yapılan yanlışlardan biri, paketli ürünlere beslenme çantasında yer verme. Et grubu ürünlerin uzun süre ortam sıcaklığı yüksek yerde muhafaza edilmesi zordur. Bunun için önlem olarak ısı yalıtımlı kaplar kullanılabilir.

Çoğunlukla çocukluk döneminde sevilen gıdalardan olan paketli ürünler, beslenme çantasında sık rastladığımız gıdalardandır. Ailede şeker hastalığı olan bireyler özellikle paketli ürünlere karşı daha dikkatli olmalıdır. Çünkü bu ürünler genellikle kan şekerinde hızlı yükselmelere neden olarak insülin metabolizmasını bozabilir. Paketli ürünler yüksek enerjiye sahiptir. Ayrıca tokluk hissi sağlamaz. Bu yüzden ihtiyaçtan fazlasının tüketilmesine neden olur.

Peki, beslenme çantasında neler olmalı?

Çocuğunuz için hazırladığınız beslenme çantalarında çeşitliliğe yer vermelisiniz. Beslenme çantasında tahıl grubu, süt ürünleri, et grubu, meyve ve sebze grupları dengeli bir şekilde eklenerek çeşitlilik sağlanabilir. Aynı zamanda her gün aynı yiyecekler yerine farklı gıdalardan öğünler hazırlamak çocuğunuzun beslenme çantasından sıkılmadan, kendisi için hazırlanmış sağlıklı yiyecekleri tüketmesini kolaylaştıracaktır. Tabi ki çocuklar için görsel sunum da önemlidir. Bu, beslenme çantası içindeki yiyecekleri daha keyifli hale getirebilir.

Meyve

Meyvelerin bağışıklık sistemini güçlendirmesiyle birlikte, ihtiyacımız olan vitamin ve mineralleri sağlar. Çocukların okuldaki performansları üzerine etkileri vardır. Aynı zamanda bağışıklık sistemi üzerine etki ederek sık sık hastalanmaların önüne geçer. Örneğin günlük olarak 1-2 porsiyon meyve; 1 adet elma, 1 adet muz gibi meyveler beslenme çantasında yerini alabilir.

Kuru meyveler

Vitamin, mineral ve posa miktarı yüksek olduğu için günlük beslenmemizde kuru meyveler de yer almalıdır.

Ceviz, badem, fındık gibi yararlı kuru yemişler

İçindeki yararlı ve elzem olan bitkisel yağlar, gelişme çağındaki bir çocuk için mutlaka gün içerisinde belirli miktarlarda alınmalıdır.

Yeşillik, salatalık, domates gibi mevsime uygun çiğ sebze ve salata

Bizim için yararlı olan vitamin-mineral katkısında bulunurlar. Ayrıca tokluk hissi sağlayarak özellikle obezite riski taşıyan çocuklar için doğru bir tercihtir. Bu grubun daha sağlıklı tüketimini sağlamak için iyi yıkanmış olması ve de doğranmadan bütün halinde beslenme çantasına konulması uygundur. Bölünen veya doğranan sebze-meyve grubunda vitamin kayıpları olacaktır.

Süt ve süt ürünleri

Gelişme çağındaki her çocuk günlük olarak yeterli miktarlarda süt ürünlerini alması gerekir. Özellikle kalsiyum, kemik sağlığını koruma konusunda yardımcı olacaktır. Beslenme çantasına günlük kutu süt, kefir veya ayran eklenerek sağlıklı içecek alternatifi oluşturulabilir.

Ev yapımı sandviç veya tost

Ev yapımı sandviçlerimizin içine salam-sosis gibi şarküteri ürünlerini koymaktan sakınalım.

Az şekerli meyve komposto

Meyve suları yerine alternatif olarak düşünülebilir.

Su

Doğru bir beslenme alışkanlığında suyun da önemli bir yeri vardır. En sağlıklı içecek olarak gördüğümüz suyu da çocuklarımız için alışkanlık haline getirmemiz önemlidir.

Kahvaltılık; peynir, yumurta, zeytin, ekmek, fırında yumurtalı ve kaşarlı ekmek vb.

Çocuğunuzun evde güzel bir kahvaltı yapması oldukça önemlidir. Kahvaltı yapamadığı günler olursa mutlaka alternatif yiyecekler beslenme çantasına hazırlanmalıdır. Kahvaltı yaparak okula gittiğinde bile kahvaltılık seçeneği öğle yemeği yerine de olabilir.

Krep

Sebzeli, peynirli, ıspanaklı ya da sade olarak hazırlanabilir. Krep içerisine hem çocuğunuzun sevdiği hem de besleyici olan seçeneklerden eklenebilir.

Yulaflı kurabiye ve kekler

Sağlıklı bir hamur işi yapmak istersek yulaf ya da tam buğday unuyla birlikte az yağlı ya da yağsız olarak, tatlandırmak içinse bal ve pekmez gibi doğal gıdalardan faydalanarak kek ve kurabiyeler hazırlanabilir.

Çocuklarımızın hayat boyu doğru bir beslenme alışkanlığına sahip olması için öncelikle kendi beslenme alışkanlıklarımızı düzenlemeliyiz. Gelişme çağındaki çocuk her konuda olduğu gibi beslenme konusunda da anne ve babasını örnek alacaktır. Doğru bir beslenme alışkanlığı ile; şeker hastalığı, kalp hastalığı, obezite gibi hastalıkların önüne geçilebilir ve bu konuda ebeveynlere büyük iş düşüyor. Doğru beslenme alışkanlıklarını okul döneminde de devam ettirebilmeleri için, sağlıklı seçenekleri önlerine sunarak okulda da aynı beslenme düzenini sürdürmemiz mümkün. Okulda yemek verilse dahi çocuğunuza aralarda atıştırması için mutlaka sağlıklı bir ara öğün hazırlayın. Sağlıklı beslenme çantasında neler olmalı konusunda verdiğimiz önerilerin sizlere yardımcı olacağını düşünüyorum.

Sağlıklı Günler Dilerim…

Yazar

Gönül Dergisi